nkume. LOUIS (AP) — N'ọtụtụ obodo, ọ dịghị onye maara ebe ọkpọkọ ndu na-agba n'okpuru ala. Nke a dị mkpa n'ihi na ọkpọkọ ndu nwere ike imerụ mmiri ọṅụṅụ. Kemgbe nsogbu ndu Flint, ndị ọrụ Michigan kwalitere mgbalị ịchọta ọkpọkọ ndu, nzọụkwụ mbụ iji wepụ ya.
Nke a pụtara na ebe ọ bụ na e nwere ọtụtụ ijeri dọla nke ego gọọmentị etiti ọhụrụ iji dozie nsogbu a, ụfọdụ ebe nọ n'ọnọdụ ka mma karịa ndị ọzọ iji tinye akwụkwọ ngwa ngwa maka ego wee malite ịchọ ihe.
"Ugbu a nsogbu bụ na anyị chọrọ ibelata oge ndị na-adịghị ike na-enweta lead," ka Eric Schwartz, onye isi ọrụ nke BlueConduit kwuru, nke na-eji ihe eji eme kọmputa iji nyere obodo aka ịkọ ebe paịpụ lead dị.
Dịka ọmụmaatụ, na Iowa, naanị obodo ole na ole achọtala paịpụ mmiri ha kacha ewu ewu, ruo ugbu a naanị otu - Dubuque - arịọla ego gọọmentị etiti ọhụrụ iji wepụ ha. Ndị ọrụ steeti ka nwere obi ike na ha ga-achọta ndị ga-edu ha tupu oge njedebe nke 2024 nke gọọmentị etiti ga-eme, na-enye obodo oge itinye akwụkwọ maka ego.
Lead dị n'ahụ na-ebelata IQ, na-egbu oge mmepe, ma na-akpata nsogbu omume n'ime ụmụaka. Paịpụ lead nwere ike ịbanye na mmiri ọṅụṅụ. Iwepụ ha na-ewepụ ihe iyi egwu ahụ.
Afọ iri gara aga, e liri ọtụtụ nde paịpụ lead n'ala iji nye ụlọ na azụmaahịa mmiri pọmpụ. Ha dị na Midwest na Northeast, mana a na-ahụ ha n'ọtụtụ ebe na mba ahụ. Nchekwa ndekọ nkewa pụtara na ọtụtụ obodo amaghị nke e ji lead mee kama iji PVC ma ọ bụ ọla kọpa.
Ụfọdụ ebe, dịka Madison na Green Bay, Wisconsin, ewepụla ebe ha bi. Mana ọ bụ nsogbu dị oke ọnụ, nakwa na akụkọ ihe mere eme, e nwebeghị ego gọọmentị etiti ji edozi ya.
“Enweghị akụrụngwa abụrụla nnukwu nsogbu,” ka Radhika Fox, onye isi nke Ọfịs Mmiri nke Ụlọ Ọrụ Nchedo Gburugburu Ebe Obibi kwuru.
N'afọ gara aga, Onyeisiala Joe Biden bịanyere aka n'akwụkwọ iwu akụrụngwa, nke mechara nye nnukwu mmụba site n'inye $15 ijeri n'ime afọ ise iji nyere obodo aka iwulite ọkpọkọ ndu. O zughị ezu iji dozie nsogbu ahụ, mana ọ ga-enyere aka.
“Ọ bụrụ na ị meghị ihe ma tinye akwụkwọ, a gaghị akwụ gị ụgwọ,” ka Eric Olson nke Kansụl Nchekwa Akụrụngwa Okike kwuru.
Eric Oswald, onye isi nchịkwa nke Ngalaba Mmiri Mmanya Michigan, kwuru na ndị ọchịchị obodo nwere ike ịmalite ọrụ na nnọchi tupu emechaa ngwa ahịa zuru ezu, mana atụmatụ ebe ọkpọkọ ndu ga-adị ga-abara uru.
"Anyị kwesịrị ịma na ha achọpụtala ụzọ ọrụ ndị bụ isi tupu anyị enweta ego maka usoro ịkwatu ihe," ka o kwuru.
Paịpụ lead abụrụla ihe egwu ruo ọtụtụ iri afọ. N'afọ ndị na-adịbeghị anya, a manyere ndị bi na Newark, New Jersey na Benton Harbor, Michigan iji mmiri karama mee ihe maka mkpa ndị bụ isi dịka isi nri na ịṅụ ihe ọṅụṅụ mgbe ule gosiri na ọkwa lead dị elu. Na Flint, obodo ndị isi ojii, ndị ọrụ gọọmentị gọrọ na mbụ na e nwere nsogbu lead, na-elekwasị anya na nsogbu ahụike. Mgbe nke ahụ gasịrị, ntụkwasị obi ọha na eze na mmiri pọmpụ dara, karịsịa na obodo ndị isi ojii na Hispanic.
Shri Vedachalam, onye nduzi nke mmiri na iguzogide ihu igwe na Environmental Consulting & Technology Inc., kwupụtara olileanya ya na ndị obodo ga-anọchi paịpụ maka ọdịmma ndị bi na ya.
E nwere ihe ịrịba ama na ihere na-akpali mmadụ. Mgbe ha lere oke ọkwa lead anya, Michigan na New Jersey ewerela usoro siri ike iji lụso lead ọgụ na mmiri ọṅụṅụ, gụnyere ime ka usoro nhazi ngwa ngwa. Mana na steeti ndị ọzọ, dịka Iowa na Missouri, ndị na-echebeghị nsogbu dị ka nsogbu a dị oke elu ihu, ihe na-aga nwayọ nwayọ.
Na mbido ọnwa Ọgọstụ, EPA nyere obodo iwu ka ha dekọọ usoro ọrụ ha. Fox kwuru na ego a ga-abata dịka mkpa steeti ọ bụla siri dị. Enyemaka teknụzụ na ime ka ọnọdụ dịrị ndị nwere obere ego.
Nnwale mmiri na Hamtramck, obodo nwere ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ mmadụ 30,000 gbara Detroit gburugburu, na-egosi ọkwa dị egwu nke lead. Obodo ahụ chere na ọtụtụ paịpụ ya bụ nke e ji ígwè na-akpata nsogbu mee ma na-arụ ọrụ iji dochie ha.
Na Michigan, mgbanwe paịpụ na-ewu ewu nke ukwuu nke na ndị obodo arịọla maka ego karịa nke dị.
EPA na-ekesa ego mbụ site na iji usoro nke na-anaghị atụle ọnụọgụ ọkpọkọ lead na steeti ọ bụla. N'ihi ya, ụfọdụ steeti na-enweta ego dị ukwuu maka ọkpọkọ lead karịa ndị ọzọ. Ụlọ ọrụ ahụ na-arụ ọrụ iji dozie nke a n'afọ ndị na-abịa. Michigan na-atụ anya na ọ bụrụ na steeti ndị ahụ anaghị emefu ego ahụ, ego ahụ ga-emesịa bụrụ nke ha.
Schwartz nke BlueConduit kwuru na ndị ọrụ kwesịrị ịkpachara anya ka ha ghara ịhapụ nyocha plọmba n'ebe ndị dara ogbenye iji hụ na ngwa ahịa ha ziri ezi. Ma ọ bụghị ya, ọ bụrụ na mpaghara ndị bara ọgaranya nwere akwụkwọ ka mma, ha nwere ike nweta ego ọzọ ngwa ngwa, ọbụlagodi na ha achọghị nke ukwuu.
Dubuque, obodo dị n'akụkụ Osimiri Mississippi nke nwere ihe dị ka puku iri ise na asatọ (58,000), chọrọ ihe karịrị nde dọla iri anọ na asatọ iji dochie ihe dị ka paịpụ 5,500 nwere lead. Ọrụ eserese malitere afọ ole na ole gara aga, ndị ọrụ gara aga ahụkwala na emelitere ya nke ọma ma a na-atụ anya na ọ ga-abụ ihe gọọmentị etiti chọrọ otu ụbọchị. Ha kwuru eziokwu.
Mgbalị ndị a gara aga emeela ka ọ dịrị mfe itinye akwụkwọ maka ego, ka Christopher Lester, onye njikwa ngalaba mmiri obodo ahụ kwuru.
"Obi dị anyị ụtọ na anyị nwere ike ịbawanye ego echekwara. Anyị ekwesịghị ịnwa ijide," Lester kwuru.
Ụlọ ọrụ mgbasa ozi Associated Press enwetala nkwado site n'aka Walton Family Foundation maka mkpuchi mmiri na amụma gburugburu ebe obibi. Ụlọ ọrụ mgbasa ozi Associated Press bụ naanị onye na-ahụ maka ihe niile dị na ya. Maka mkpuchi gburugburu ebe obibi AP niile, gaa na https://apnews.com/hub/climate-and-environment.
Oge ozi: Ọktoba-21-2022
