"Eluigwe a bụ naanị ebe obibi anyị," ka odeakwụkwọ ukwu nke UN bụ António Guterres kwuru n'ozi o zigara Ụbọchị Gburugburu Ebe Obibi Ụwa, nke a ga-eme emume ncheta na Sọnde a, na-adọ aka ná ntị na usoro ihe okike nke ụwa "anaghị egbo mkpa anyị." Otu
"Ọ dị oke mkpa ka anyị chebe ahụike nke ikuku, ọtụtụ ihe dị ndụ n'ụwa, gburugburu ebe obibi na akụrụngwa pere mpe. Mana anyị anaghị eme nke ahụ," ka onyeisi UN kwuru. Otu
“Anyị na-arịọ oke ihe dị n'ụwa ka o wee nọgide na-ebi ndụ na-adịghị agbanwe agbanwe,” ka ọ dọrọ aka ná ntị, na-ekwu na ọ bụghị naanị na ọ na-emerụ ụwa ahụ ahụ, kamakwa ndị bi na ya.
Sistemụ gburugburu ebe obibi na-akwado ndụ niile dị n'ụwa. Maka #Ụbọchị Gburugburu Ụwa, mụta otu esi etinye aka na igbochi, ịkwụsị na ịgbanwe mmebi gburugburu ebe obibi n'ime usoro mmụta efu ọhụrụ gbasara mweghachi gburugburu ebe obibi site na @UNDP na @UNBiodiversity.âž¡ï¸ https://t.co/zWevUxHkPU #GenerationRestoration pic.twitter.com/UoJDpFTFw8
Kemgbe afọ 1973, a na-eji ụbọchị a eme ihe iji mee ka a mata ma mepụta mkpali ndọrọ ndọrọ ọchịchị maka nsogbu gburugburu ebe obibi na-eto eto dịka mmetọ kemịkalụ na-egbu egbu, ọzara na okpomọkụ ụwa.
Kemgbe ahụ, ọ ghọọla ikpo okwu zuru ụwa ọnụ nke na-enyere aka ịkwalite mgbanwe n'àgwà ndị ahịa na amụma gburugburu ebe obibi mba na nke mba ụwa.
Site n'inye nri, mmiri dị ọcha, ọgwụ, iwu ihu igwe na nchedo site na ihe ndị na-eme n'oké ihu igwe, Maazị Guterres chetara na gburugburu ebe obibi dị mma dị mkpa maka ndị mmadụ na Ebumnuche Mmepe Na-adịgide Adịgide (SDGs).Otu
"Anyị aghaghị ijikwa okike nke ọma ma hụ na anyị nwere ike ịnweta ọrụ ya n'ụzọ ziri ezi, ọkachasị maka ndị kacha nwee nsogbu na obodo," Maazị Guterres kwusiri ike.
Ihe karịrị ijeri mmadụ atọ na-emetụta mmebi gburugburu ebe obibi. Mmetọ na-egbu ihe dị ka nde mmadụ itoolu n'oge ọ bụla kwa afọ, ihe karịrị otu nde ụdị osisi na anụmanụ nọ n'ihe ize ndụ nke mbibi - ọtụtụ n'ime ọtụtụ iri afọ, dịka onyeisi nke United Nations si kwuo.
"Ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ ọkara nke ụmụ mmadụ nọlarị n'ebe ihe ize ndụ ihu igwe - o yikarịrị ka okpukpu iri na ise ka ha nwụọ site na mmetụta ihu igwe dị ka oke okpomọkụ, idei mmiri na oké ọkọchị," ka o kwuru, na-agbakwụnye na enwere ohere 50:50 na okpomọkụ ụwa ga-agafe 1.5°C nke e depụtara na Nkwekọrịta Paris n'ime afọ ise sochirinụ. Otu
Afọ iri ise gara aga, mgbe ndị isi ụwa zukọrọ na Nzukọ Mba Ndị Dị n'Otu gbasara Gburugburu Ebe Obibi Mmadụ, ha kwere nkwa ichebe ụwa.
“Ma anyị enwebeghị ihe ịga nke ọma. Anyị enweghịzi ike ileghara mgbịrịgba mkpu ndị na-ada kwa ụbọchị anya,” ka otu onye ọrụ UN dọrọ aka ná ntị.
Nzukọ gburugburu ebe obibi Stockholm+50 nke e mere n'oge na-adịbeghị anya kwughachiri na SDG iri na asaa niile dabere na mbara ala dị mma iji zere nsogbu atọ nke mgbanwe ihu igwe, mmetọ na mfu nke ụdị dị iche iche nke ihe ndị dị ndụ.
Ọ gbara gọọmentị ume ka ha buru ụzọ mee ihe gbasara ihu igwe na nchekwa gburugburu ebe obibi site na mkpebi amụma ndị na-akwalite ọganihu na-adịgide adịgide.
Odeakwụkwọ Ukwu ahụ depụtara atụmatụ iji mee ka ike mmeghari ohuru rụọ ọrụ ebe niile site n'ime ka teknụzụ mmeghari ohuru na ihe ndị e ji eme ihe dịrị mmadụ niile mfe inweta, belata nsogbu, ịgbanwe ego enyemaka na itinye ego ugboro atọ.
"Azụmaahịa kwesịrị itinye nkwado n'isi mkpebi ha, maka ọdịmma ndị mmadụ na ihe mgbaru ọsọ ha. Ụwa dị mma bụ isi ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ ụlọ ọrụ ọ bụla dị na mbara ala," ka o kwuru.
Ọ na-akwado ka e nye ụmụ nwanyị na ụmụ agbọghọ ike ịbụ "ndị nnọchite anya mgbanwe dị ike", gụnyere ime mkpebi n'ọkwa niile. Ma kwadokwa iji ihe ọmụma obodo na nke ọdịnala nyere aka ichekwa gburugburu ebe obibi ndị na-adịghị ike.
N'ịkọwapụta na akụkọ ihe mere eme na-egosi ihe a ga-enweta ma anyị tinye ụwa n'ọnọdụ mbụ, onyeisi UN rụtụrụ aka n'oghere dịka kọntinent n'ime oyi akwa ozone, nke mere ka mba ọ bụla kwe nkwa na Montreal Protocol iji kwụsị mbibi ozone nke kemịkalụ. Otu
"Afọ a na nke na-abịa ga-enye ohere ka mba ụwa gosipụta ike nke ọtụtụ mba iji lụso nsogbu gburugburu ebe obibi anyị jikọtara ọnụ, site na mkparịta ụka maka usoro ọhụrụ nke ụdị dị iche iche zuru ụwa ọnụ ruo na ịgbanwe mfu okike site na 2030, ruo na ịmepụta Nkwekọrịta iji lụso mmetọ plastik ọgụ," ka o kwuru.
Maazị Guterres kwughachiri nkwa UN maka iduzi mbọ mmekorita zuru ụwa ọnụ "n'ihi na naanị ụzọ isi gaa n'ihu bụ ịrụ ọrụ na okike, ọ bụghị megide ya".Otu
Inger Andersen, onye isi nchịkwa nke Mmemme Gburugburu Ebe Obibi nke Mba Ndị Dị n'Otu (UNEP), chetara na e hiwere Ụbọchị Mba Nile n'ọgbakọ Mba Ndị Dị n'Otu n'isi obodo Sweden na 1972, na nghọta na "anyị kwesịrị iguzo iji chebe ikuku, ala na ikuku anyị niile na-adabere na ya. Mmiri...[na] ike nke mmadụ dị mkpa, ọ dịkwa oke mkpa....
"Taa, ka anyị na-ele anya ugbu a na ọdịnihu nke okpomọọkụ, oké ọkọchị, idei mmiri, ọkụ ọhịa, ọrịa na-efe efe, ikuku ruru unyi na oke osimiri jupụtara na plastik, ee, ọrụ agha dị mkpa karịa mgbe ọ bụla, anyị nọkwa n'ọsọ megide oge." EUR
Ndị ndọrọ ndọrọ ọchịchị aghaghị ile anya karịa ntuli aka gaa na "mmeri ọgbọ," ka o kwusiri ike; ụlọ ọrụ ego ga-akwado ụwa, azụmaahịa kwesịkwara ịza ajụjụ maka okike.
Ka ọ dị ugbu a, onye na-ekwuchitere UN maka ikike mmadụ na gburugburu ebe obibi, David Boyd, dọrọ aka ná ntị na esemokwu na-akwalite mmebi gburugburu ebe obibi na mmegbu ikike mmadụ.
"Udo bụ ihe dị mkpa maka mmepe na-adịgide adịgide na ịnụ ụtọ ikike mmadụ zuru oke, gụnyere ikike ịnweta gburugburu ebe obibi dị ọcha, dị mma na nke na-adịgide adịgide," ka o kwuru.
Esemokwu na-eri "oke" ike; ọ na-emepụta "oke mwepụ nke gas na-emebi ihu igwe," ka ọ na-arụ ụka, na-eme ka ikuku na-egbu egbu, mmiri na ala dịkwuo elu, ma na-emebi okike.
Ọkachamara nọọrọ onwe ya nke UN họpụtara egosila mmetụta gburugburu ebe obibi nke mwakpo Russia wakporo Ukraine na ihe ndị metụtara ikike ya, gụnyere ikike ibi n'ebe dị ọcha, dị mma na nke na-adịgide adịgide, na-ekwu na ọ ga-ewe ọtụtụ afọ iji rụzie mmebi ahụ.
"Ọtụtụ mba ekwupụtala atụmatụ ịgbasa mmanụ, gas na coal n'ihi agha dị na Yukren," Maazị Boyd kwuru, na-ekwu na atụmatụ ọtụtụ ijeri dollar maka nhazigharị na mgbake mgbe agha gasịrị ga-emekwa ka nrụgide dịkwuo elu n'ụwa gburugburu ebe obibi.
Mbibi nke ọtụtụ puku ụlọ na akụrụngwa ndị bụ isi ga-eme ka ọtụtụ nde mmadụ ghara inweta mmiri ọṅụṅụ dị mma - ikike ọzọ dị mkpa.
Ka ụwa na-alụso mmebi ihu igwe, mbibi nke ụdị ihe dị iche iche na mmetọ gbasaara, ọkachamara UN mesiri ike, sị: “A ghaghị ịkwụsị agha ahụ ozugbo enwere ike, mee ka udo dị, usoro mgbake na mgbake amalite.”
Ọdịmma zuru ụwa ọnụ nọ n'ihe ize ndụ - n'ọtụtụ akụkụ n'ihi na anyị anaghị emezu nkwa anyị maka gburugburu ebe obibi - Odeakwụkwọ Ukwu nke UN bụ António Guterres kwuru na Tọzde.
Afọ ise agafeela kemgbe Sweden kwadoro ogbako mbụ nke ụwa iji lebara gburugburu ebe obibi anya dị ka okwu dị mkpa, nkwanye ùgwù maka "ebe ịchụ àjà mmadụ" nke, dịka UN si kwuo, nwere ike ịbụ ma ọ bụrụ na anyị elekọtaghị ya. Bụrụ ọkachamara n'ihe gbasara ikike mmadụ na "Ebe ịchụ àjà mmadụ". Na Mọnde, tupu mkparịta ụka ọhụrụ n'izu a na Stockholm iji kparịta ihe ndị ọzọ, ndị ọkachamara dọrọ aka ná ntị na ọ dị mkpa ka e mee mgbalị ka ukwuu nke nwere ike ịzọpụta ọtụtụ nde mmadụ kwa afọ.
Oge ozi: Jun-06-2022
